Tiềm năng phát triển các sản phẩm từ CO2 phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam

Tóm tắt

Các hướng sử dụng CO₂ tiềm năng bao gồm sản xuất urea, nhiên liệu tổng hợp, vật liệu polymer, nanocarbon, hóa chất xanh và vật liệu xây dựng xanh. Trên cơ sở phân tích và đánh giá các nhóm sản phẩm này, bài báo làm rõ tiềm năng phát triển các sản phẩm từ CO₂ tại Việt Nam đến các năm 2030, 2040 và 2050 - trong bối cảnh quốc gia đang từng bước thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và xây dựng nền kinh tế carbon thấp.

Đến năm 2030, việc sử dụng CO₂ dự kiến chủ yếu tập trung vào sản xuất các sản phẩm truyền thống (urea) tại các nhà máy đạm tại Việt Nam. Tuy nhiên, CO₂ để sản xuất urea hiện chủ yếu được cung cấp từ chính các quá trình công nghệ ngay tại nhà máy trong quá trình reforming khí thiên nhiên hoặc khí hóa than. Các công nghệ mới để chuyển hóa CO₂ thành các sản phẩm thay thế các sản phẩm truyền thống có nguồn gốc hóa thạch vẫn cơ bản được triển khai ở quy mô pilot để đánh giá hiệu quả kinh tế - kỹ thuật.

Từ sau năm 2030, khi các công nghệ chuyển hóa CO₂ dần hoàn thiện và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật được cải thiện, các sản phẩm mới từ CO₂ được kỳ vọng sẽ phát triển để thay thế một phần các sản phẩm truyền thống trên thị trường. Nhu cầu CO₂ phục vụ sản xuất các sản phẩm mới dự kiến đạt lần lượt khoảng 5,3 và 24,5 triệu tấn/năm vào các năm 2040 và 2050. Có thể thấy, việc đạt được 20% các giá trị tiềm năng này có thể so sánh được với mục tiêu và lộ trình về thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) của Chính phủ. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa tiềm năng sử dụng CO₂ phụ thuộc không nhỏ vào tình hình phát triển công nghệ, mức độ giảm chi phí sản xuất và việc hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích sử dụng các sản phẩm từ CO₂.